|
Vrijplaatsen zijn laboratoria voor de stad van morgen: plekken waar kunst, cultuur en sociaal experiment samenkomen. Waar ruimte is om te proberen, te falen, te bouwen en samen te leven.
Volg de acties. Kom in beweging. Maak ruimte voor vrijplaatsen. →Volgende actie
—
Countdown
—
—
Locatie
—
Opening SAMMY — kunstwerk van Bert Villa
SAMMY verschijnt aan de kade van het Lobroekdok, op het snijpunt van stad, Antwerpse Ring en haven: een rechtopstaand kunstwerk dat zich in wisselende posities beweegt en onophoudelijk iets lijkt te seinen. De sokkel wordt een plek van uitwisseling, waar signaal en betekenis samenkomen.
Het werk ontstond via een kunstopdracht binnen het netwerk To/t\hem — Vrijplaatsen Vlaanderen, en sluit aan bij de geschiedenis van het Lobroekdok: het staat op een voormalige plek waar ooit een havenkraan stond.
Bert Villa is een fenomenologische kunstenaar-architect uit Gent. Hij engageert zich met de codes van (door de mens gemaakte) omgevingen en onze perceptie daarvan — door elementen te isoleren of te hercontextualiseren tot contextuele installaties. Villa doceert aan de KU Leuven en werkt met het collectief 019 en ConstructLab.
SAMMY kwam tot stand met Anco de Jonge (mechanica & constructie), Kasper Jordaens (programmering & off-grid systeem), Seda Yildirim (grafisch ontwerp & stalen sokkel) en Studieburo Mouton (stabiliteit).
Wanneer
25 september 2026
16:00 — 00:00
Waar
Kade Lobroekdok
Slachthuislaan 18, 2060 Antwerpen
Toegang
Gratis
Meer info
Bekijk het programma
In de stad waar we steeds minder één geschiedenis of cultuur delen, delen we steeds meer ruimte. Deze ruimte delen is misschien wel onze meest onderbenutte bron van solidariteit in diversiteit.
Verhoogde huur, verlaagde subsidies, verborgen leegstand en verdelende polarisatie veroorzaken een steeds ongelijkere verdeling van ruimte in de stad. Van verhipte volkscafés en verlofte vakateliers tot verzegelde volkshuizen en verdrongen verenigingen: steeds meer vrijplaatsen verdwijnen, en wie ze verliest, vindt vaak geen vervanging.
Zonder ruimte, geen samenkomst. Zonder samenkomst, geen gemeenschap. Zonder gemeenschap, geen emancipatie. Zonder emancipatie, geen herverdeling van macht. Zonder herverdeling van macht, geen rechtvaardige stad. Zonder rechtvaardige stad, geen ruimte voor iedereen.
Vrijplaatsen doorbreken de vicieuze cirkel.
Broedplekken openen deuren voor wie zij vaak gesloten blijven
Van leegstaande en onderbenutte gebouwen en braakliggende gronden: eerder dan dichte dozen vormen zij poreuze plekken. Deze tussenruimtes absorberen onbeantwoorde ruimtelijke en maatschappelijke noden en restaureren ruimtelijke rechtvaardigheid.
Broedplekken vernieuwen verouderde voorzieningen
Eerder dan leren enkel over te laten aan scholen, gemeenschapswerk aan gemeenschapscentra, kunst aan kunstinstellingen, bieden vrijplaatsen innovatieve en flexibele manieren om dezelfde maatschappelijke doelen te bereiken via eigentijdse middelen.
Broedplekken verbeelden de toekomstige stad
Experimentele en artistieke activiteiten, en de beleving en feedback van buurtbewoners, kunnen toekomstige transformaties van wijken inspireren, funderen en degentrificeren. Collectieve verbeelding als verbindende taal.
Broedplekken verwelkomen het onverwachte
Door het vermijden van te sterk geprogrammeerde, geregisseerde en gecontroleerde activiteiten laten zij ruimte voor authentiek stadsleven: plekken voor spontane ontmoeting, frictie en verzoening.
Eerder dan voorlopige versieringen voorafgaand aan verdringende stadsvernieuwing verdienen broedplekken een vaste plek in de stad. Samen vormen zij Onaffegem: de zones waar we de stad, en zo ook onszelf en ons samenleven, op een rechtvaardige manier blijven heruitvinden.
Laten we deze broedplekken samen vieren, verankeren en vermenigvuldigen.
Na de eerste actie in Antwerpen op 13 september 2025 breiden we in 2026 de acties uit naar steden in heel Vlaanderen en Brussel. Met interventies, parades, gesprekken en artistieke acties maken we zichtbaar wat vaak onder de radar gebeurt: het belang van ruimte om te experimenteren in de stad.
25.09.2026
Antwerpen
Kade Lobroekdok
2026
Gent
Locatie volgt
13.09.2025Archief
Antwerpen
Archipel & Stormkop
26—29.03.2026Archief
Brussel
MONA Klooster @ Caillou Festival
29—30.05.2026Archief
Kortrijk
Bolwerk & Kortrijkse vrijplaatsen
To/t\hem — Een bovenlokaal netwerk van vrijplaatsen
Wat als broedplekken elkaar zouden opzoeken, hun gedeelde strijd zichtbaar maken en collectief ijveren voor een vaste rol en plek in de stad van morgen?
Vanuit die gedachte ontstond To/t\hem — een bovenlokaal netwerk van tien site-specifieke culturele en artistieke spelers uit Antwerpen, Gent, Kortrijk en Brussel.
Over een periode van drie jaar (2023-2026) namen de plekken de tijd om elkaar te bezoeken, ervaringen en lessen te delen en te reflecteren op hun positie in het maken van levendige en rechtvaardige steden.
Kom in beweging
Na de eerste actie in Antwerpen op 13 september 2025 breiden we in 2026 de acties uit naar steden in heel Vlaanderen en Brussel. Met interventies, parades, gesprekken en artistieke acties maken we zichtbaar wat vaak onder de radar gebeurt.
Sluit aan →Blijf op de hoogte
- — Petities en manifestaties
- — Conferenties en dialoogsessies
- — Nieuwsbrief en podcasts
- — Leeslijsten en publicaties