|

Vrijplaatsen zijn laboratoria voor de stad van morgen: plekken waar kunst, cultuur en sociaal experiment samenkomen. Waar ruimte is om te proberen, te falen, te bouwen en samen te leven.

Volg de acties. Kom in beweging. Maak ruimte voor vrijplaatsen. →

Volgende actie

Countdown

tot Kortrijk

Locatie

Inaugurele Actie

To/t\hem @ Caillou Festival

Voor het eindevenement van To/t\hem in Brussel slaan we de handen in elkaar met Caillou Festival — een filmfestival met films als/over strategieën van territoriaal verzet.

Na een succesvolle eerste editie met meer dan 3.000 bezoekers belooft deze tweede editie opnieuw een belangrijke samenkomst te zijn voor burgers en organisaties die hun recht op stad willen claimen.

Films, dialoogsessies, een participatieve leeskiosk en meer. We nodigen iedereen uit om samen bij te leren over nieuwe strategieën om vrijplaatsen te bouwen en te behouden in onze steden.

Wanneer

26 — 29 maart 2026

Doorlopend programma

Waar

MONA Klooster

Jetselaan 225, 1090 Jette, Brussel Beheerd door Toestand

Toegang

Gratis / Pay-what-you-can

Meer info

www.caillou.be →

Manifest

In de stad waar we steeds minder één geschiedenis of cultuur delen, delen we steeds meer ruimte. Deze ruimte delen is misschien wel onze meest onderbenutte bron van solidariteit in diversiteit.

Verhoogde huur, verlaagde subsidies, verborgen leegstand en verdelende polarisatie veroorzaken een steeds ongelijkere verdeling van ruimte in de stad. Van verhipte volkscafés en verlofte vakateliers tot verzegelde volkshuizen en verdrongen verenigingen: steeds meer vrijplaatsen verdwijnen, en wie ze verliest, vindt vaak geen vervanging.

Zonder ruimte, geen samenkomst. Zonder samenkomst, geen gemeenschap. Zonder gemeenschap, geen emancipatie. Zonder emancipatie, geen herverdeling van macht. Zonder herverdeling van macht, geen rechtvaardige stad. Zonder rechtvaardige stad, geen ruimte voor iedereen.

Vrijplaatsen doorbreken de vicieuze cirkel.

Broedplekken openen deuren voor wie zij vaak gesloten blijven

Van leegstaande en onderbenutte gebouwen en braakliggende gronden: eerder dan dichte dozen vormen zij poreuze plekken. Deze tussenruimtes absorberen onbeantwoorde ruimtelijke en maatschappelijke noden en restaureren ruimtelijke rechtvaardigheid.

Broedplekken vernieuwen verouderde voorzieningen

Eerder dan leren enkel over te laten aan scholen, gemeenschapswerk aan gemeenschapscentra, kunst aan kunstinstellingen, bieden vrijplaatsen innovatieve en flexibele manieren om dezelfde maatschappelijke doelen te bereiken via eigentijdse middelen.

Broedplekken verbeelden de toekomstige stad

Experimentele en artistieke activiteiten, en de beleving en feedback van buurtbewoners, kunnen toekomstige transformaties van wijken inspireren, funderen en degentrificeren. Collectieve verbeelding als verbindende taal.

Broedplekken verwelkomen het onverwachte

Door het vermijden van te sterk geprogrammeerde, geregisseerde en gecontroleerde activiteiten laten zij ruimte voor authentiek stadsleven: plekken voor spontane ontmoeting, frictie en verzoening.

Eerder dan voorlopige versieringen voorafgaand aan verdringende stadsvernieuwing verdienen broedplekken een vaste plek in de stad. Samen vormen zij Onaffegem: de zones waar we de stad, en zo ook onszelf en ons samenleven, op een rechtvaardige manier blijven heruitvinden.

Laten we deze broedplekken samen vieren, verankeren en vermenigvuldigen.

Acties 2026

Na de eerste actie in Antwerpen op 13 september 2025 breiden we in 2026 de acties uit naar steden in heel Vlaanderen en Brussel. Met interventies, parades, gesprekken en artistieke acties maken we zichtbaar wat vaak onder de radar gebeurt: het belang van ruimte om te experimenteren in de stad.

Het Netwerk

To/t\hem — Een bovenlokaal netwerk van vrijplaatsen

Wat als broedplekken elkaar zouden opzoeken, hun gedeelde strijd zichtbaar maken en collectief ijveren voor een vaste rol en plek in de stad van morgen?

Vanuit die gedachte ontstond To/t\hem — een bovenlokaal netwerk van tien site-specifieke culturele en artistieke spelers uit Antwerpen, Gent, Kortrijk en Brussel.

Over een periode van drie jaar (2023-2026) namen de plekken de tijd om elkaar te bezoeken, ervaringen en lessen te delen en te reflecteren op hun positie in het maken van levendige en rechtvaardige steden.

Vrijplaatsen in het netwerk

Kom in beweging

Na de eerste actie in Antwerpen op 13 september 2025 breiden we in 2026 de acties uit naar steden in heel Vlaanderen en Brussel. Met interventies, parades, gesprekken en artistieke acties maken we zichtbaar wat vaak onder de radar gebeurt.

Sluit aan →

Blijf op de hoogte

  • Petities en manifestaties
  • Conferenties en dialoogsessies
  • Nieuwsbrief en podcasts
  • Leeslijsten en publicaties
linktr.ee/vrijplaatsen →